Pàgines

Cercar en aquest blog

Es mostren els missatges amb l'etiqueta de comentaris Natalia Asensio. Mostrar tots els missatges
Es mostren els missatges amb l'etiqueta de comentaris Natalia Asensio. Mostrar tots els missatges

dijous, 28 de maig del 2020

¿Qué sabemos del aprendizaje de la composición escrita? (Natalia Asensio)


¿A quién no le supone un auténtico suplicio sentarse ante una hoja en blanco y saberse en la obligación de rellenarla? Rellenarla pero no con el relleno para el pavo. Rellenarla de letras y palabras, y conseguir que la combinación de todas ellas sea coherente y pertinente. No es tarea fácil para quien escribe, pero tampoco lo es para quien intenta enseñar a escribir. Por ello, me propongo aportar mi granito de arena para intentar facilitarnos las cosas a todos. No sé si lo conseguiré, pero haré todo lo que esté en mi mano y siempre que mi capacidad cognitiva me lo permita.

LA DIDÁCTICA DE LA COMPOSICIÓN ESCRITA EN LAS AULAS DE SECUNDARIA

El objetivo de este trabajo es, por una parte, recopilar las principales ventajas de los distintos enfoques de la enseñanza de la escritura y, por otro, realizar una propuesta de aula en la que se aúnen todas ellas. El aprendizaje de la composición escrita ha supuesto siempre un escollo debido a multitud de factores. Entre ellos, el desconocimiento que sigue existiendo en torno a lo que sucede a nivel cognitivo durante el proceso. Además, la gran cantidad de contenidos establecidos para cada ciclo de secundaria apenas deja tiempo para una aplicación más directa del aprendizaje de esta habilidad. Sin embargo, consideramos que la síntesis de los enfoques tratados y el acercamiento a investigaciones realizadas sobre la cuestión, nos permitirán proponer una metodología basada principalmente en la valoración del proceso y que ayude al alumnado a tomar conciencia de su propio aprendizaje, combinado con la adquisición de contenidos tanto de manera directa como indirecta.

La distancia social sigue en 2030 (Natalia Asensio)


Año de nuestro señor 2030 y la casa sin barrer. ¿Qué ha sido del aula tradicional? No sé, vino un virus y nos la arrebató. Ahora todos somos expertos en competencia digital. Que eso está muy bien, oye. Pero, ¿dónde están los niños? ¿Qué ha sido de sus escasos silencios mientras yo les daba la chapa? Ahora hablo con ellos a través de una pantalla fría, a veces pixelada. Igual tendría que pensar en formatear el portátil.

Llegar hasta esta competencia digital me ha costado sudor y lágrimas. ¿Te acuerdas de cuando embrujabas a los ordenadores? ¡Cómo no! Era bastante competente como bruja, pero poco más. Ahora incluso diseño páginas web. Y he conseguido que mis alumnos no escriban el cuerpo del mensaje en el asunto. ¡Toda una hazaña! Sus padres estaban hechos de otra pasta. Su interés por aprender a manejar las nuevas tecnologías se limitaba a sus propios intereses, cosa bastante normal. Eran genios en Instagram, TikTok y algunas más que no recuerdo. Sin embargo, no sabían qué era eso de mandar un archivo adjunto al profesor con los deberes de la semana. Sin duda se debía a que eso no formaba parte de sus intereses. Estos niños, sin embargo, han nacido con un byte bajo el brazo y nos dan a todos unas cuantas vueltas. Aunque… ¡echo tanto de menos el jaleo del aula!

Un día a la semana puedo interactuar con algunos de ellos sin una pantalla de por medio. Nunca son los mismos y no sé cómo se relacionan entre ellos. La chispa del aula se ha perdido. El trasto de cada clase se queda sin secuaces para llevar a cabo sus trastadas y eso me llena de tristeza. El que siempre está hablando con los compañeros que tiene a su alrededor se ha quedado sin tertulianos. Ahora, eso sí, todos aquellos que siempre han sido marginados viven felices sin un abusón que les mangonee constantemente. Siempre podemos sacar algo positivo.

Pero, ¡echo tanto de menos el jaleo del aula!

divendres, 8 de maig del 2020

Actividad 17 - La didáctica de una canción (Natalia Asensio)

Esta entrada pretende ser una propuesta didáctica para el aula de secundaria a partir de una canción motivadora. Y como no podía ser de otro modo, he elegido para ello una canción compuesta a raíz de la situación que todos y todas estamos atravesando: Sabéis quiénes sois, by El Kanka. 

El tema insiste en la necesidad de agradecer la presencia de todos aquellos a quienes queremos y que nos quieren, sean o no familiares. La importancia de estas personas estriba en que, las elijamos o no, son la razón de nuestra felicidad, nos hacen sentir completos, les dan sentido a nuestra vida porque están en ella. El autor pretende con esta canción crear un himno a la amistad, la ensalza y la venera a través de referencias a esos momentos que compartimos con ellos partiéndonos el culo o arreglando el mundo



A partir de la letra de la canción, se pueden plantear diversas actividades que permitan trabajar la educación emocional y la afectividad. Además, la cantidad de figuras literarias que aparecen en estos versos, como en todos los de El Kanka, permite también trabajar esa parte de los contenidos a veces tan calamitosa para los adolescentes. 

Y para muestra, un botón:

Actividad botón: el título de la canción da mucho juego para comenzar con la actividad. ¿Sabéis quiénes sois y qué significáis para la gente que os quiere? sería la primera pregunta que lanzaría al aire. La primera estrofa de la canción dice así:

Amigos, compañeros, compadres y comadres
Colegas, camaradas, mis panas y carnales
Familia con o sin un vínculo de sangre
Mi clan, mi gente rara, mi estirpe de los bares
No sé qué es lo que haría sin vuesas majestades.

A partir de los numeros sustantivos que aparecen, los alumnos tendrían que hacer una lista de todas esas personas sin las que no podrían vivir. Cada una de esas personas pertenecería a una clasificación (amigos, compañeros, colegas, mi gente rara, etc). Lo importante es que vean que todas esas personas comparten algo: que se convierten en vuesas majestades para nosotros ya que no nos imaginamos la vida sin ellos. 

El fin último de la actividad es que el alumnado reflexione sobre la importancia que tienen en sus vidas estas personas y que aprendan a darles el valor que se merecen. 

¿Qué hemos aprendido? (Natalia Asensio)

Al echar la vista atrás uno se percata de cuánto ha cambiado el entorno. Y con ello, el comportamiento de las personas con respecto a sus iguales. Se podría decir que cualquier cambio implica cierto aprendizaje para que se pueda producir la adaptación necesaria. En última instancia, este aprendizaje destaca por su carácter colectivo que en unos casos va dirigirdo a una ejecución casi perfecta; en otros casos, tanto el cambio como el aprendizaje son mucho más laxos. Sin embargo, dicho aprendizaje está presente y ya no hay vuelta atrás.

El aprendizaje colectivo va acompañado de un aprendizaje individual. Y cuando estos van combinados con el académico, la tríada puede llegar a saturar. Demasiados cambios en muy poco tiempo. A pesar de todo, el conocimiento adquirido, sea del tipo que sea, siempre es positivo por su carácter constructivo. En el ámbito académico, cuando te encuentras preparándote para convertirte en profesor, el camino es largo y está sembrado de obstáculos.Tal vez uno nunca deje de aprender cómo ser un buen docente. Pero siempre hay un primer paso, una primera fase que nos sirve tanto de toma de contacto con materiales novedosos, conocimientos pedagógicos y curriculares como de prueba para lo que se supone que ya sabemos sobre nuestra especialidad. A grandes rasgos, podría decir que en estas semanas he descubierto unos cuantos perfiles virtuales que han supuesto toda una sorpresa (y un alivio) para mí. Poder constatar que hay docentes decentes por el mundo físico y virtual con grandes ideas para llevar al aula, me permite sentir esperanza ante un mundo totalmente colapsado. Además, reaprender lo que ya conocía de mi especialidad ha supuesto una terapia de lo más reparadora en estos tiempos. Porque no todo va a ser sumar conocimiento, también reordenarlo es importante y necesario.

De entre el aprendizaje académico no vinculado a los materiales o contenidos debo reconocer el valor de llegar a clase teniendo muy claro todo aquello que quiero explicar. Así se puede evitar eso de la improvisación, tan valorado en otros ámbitos y tan peligroso en el nuestro. He vuelto a confirmar la veracidad del dicho vísteme despacio que tengo prisa. He reaprendido el valor de mi tiempo y que en circunstancias excepcionales hay que saber aplicar medidas excepcionales. La fragilidad del ser humano parece ser la gran lección que nos proporcionan estos tiempos.Sin embargo, no nos menospreciemos, pues estamos hechos de una pasta especial que nos permite remodelarnos cuando estamos totalmente derrumbados en el torno. Con ayuda o sin ella, somos capaces de levantarnos y seguir formándonos. Pero ojo, que en ocasiones esto puede llevar más trabajo y esfuerzo en unos casos que en otros. Puede ser de gran ayuda no perder de vista el horizonte porque gracias a él (a la utopía) podemos seguir caminado (adaptación de Eduardo Galeano). 



dilluns, 4 de maig del 2020

Análisis de un REA: "Lo tuyo es puro teatro" (Natalia Asensio)


El REA escogido para este análisis es Lo tuyo es puro teatro, propuesto por el Centro Nacional de Desarrollo Curricular en Sistemas no Propietarios (CEDEC). El mejor modo de involucrar a los alumnos en este proyecto es hacerles partícipes de una realidad próxima a ellos. Así es como arranca este recurso. El propio título ya obliga a los más jóvenes a aceptar que han oído esa expresión antes, que tal vez la hayan escuchado en alguna canción (algo antigua, sí) y que seguramente ellos mismos tengan algo de teatreros. Sin embargo, si dejamos a un lado esa faceta artística que algunos puedan tener, vemos que se nos lleva de la mano hacia la irremediable aceptación de que todos somos actores protagonistas de nuestra propia vida y secundarios en las de otros.


Una vez asumido esto, nos sumergimos de lleno en la lectura de textos, en la práctica de la declamación y en los debates en grupo sobre aquello que se haya leído. Porque no todos entendemos lo mismo, no todos sentimos lo mismo, no todos interpretamos lo mismo. Puesto que el objetivo que se marca el REA es la adaptación de un texto teatral clásico, se deben conocer una serie de claves y que se conseguirán a través de un proceso de aprendizaje, tanto grupal como individual. Además, la creación de un diario sirve de recurso de punto de apoyo al que acudir en cualquier momento del proceso.
Antes de convertirse en actor o actriz teatral, uno ha de ejercer de crítico. Para ello, se proponen actividades como asistir al teatro, escribir una reseña y empezar a utilizar tecnicismos relacionados con el mundillo. Después de ver tres representaciones teatrales, toca demostrar lo que uno sabe sobre las entrañas del teatro. Todas estas actividades se recogen en el diario bajo el título Vivir o no vivir el teatro.
Vamos a profundizar un poco más. Y el objetivo ahora es conocer más elementos en torno al teatro: autor, texto, escenografía, diferencia entre diálogos y acotaciones, etc. Los recursos que propone el REA (vídeos) son los instrumentos ideales para conseguir este fin. Y seguimos con la lectura, algo que no puede faltar en este tipo de proyecto. Ahora se proponen dos fragmentos: uno de Luces de Bohemia y otro de Bajarse al moro. Se trabajará por parejas y se procederá a la redacción de las acotaciones necesarias para estos fragmentos. No podemos olvidarnos de la escenografía, por lo que también se trabajará en este aspecto creativo de toda composición teatral.


Complicado seguir avanzando si no se conoce la historia del teatro. Por ello, la siguiente tarea del proyecto plantea un breve recorrido por esta historia, centrándose en el siglo XVII. Precisamente de esta época es la obra que proponen para su representación, El retablo de las maravillas.
Una vez ya conocen la obra, es hora de empezar a preparar la representación. Una de las principales actividades de esta parte del proyecto es la reescritura con las adaptaciones necesarias. Pero antes de llevar a cabo esta tarea, se ha de tener en cuenta qué modelo de representación se va a adoptar. También la organización de los grupos de trabajo tiene su protagonismo, puesto que hay muchísimo por hacer antes y durante una representación. Para ello, habrá que organizarse en equipos de escritura, de dirección y organización, de intérpretes, y de escenografía y vestuario.
Tanto trabajo no puede quedar sin valorar. Es por ello que la evaluación se llevará a cabo a través de diferentes rúbricas pensadas para cada uno de los aspectos trabajados. Se valorará el esfuerzo realizado por todos. Y es que cualquier trabajo colaborativo, como el que supone el montaje de una obra teatral, es el que mejores y más dulces frutos suele aportar.



dissabte, 4 d’abril del 2020

Mujeres en la biblioteca virtual Miguel de Cervantes:Isabel Oyarzábal. (Natalia Asensio)

Poco se habla de Isabel Oyarzábal, autora destacada de los primeros años del siglo XX. Si algo es característico de Isabel de Palencia, como solía firmar sus obras, son sus múltiples facetas: periodista comprometica con lo político y lo social, activista por los derechos de la infancia, defensora de la II República y de la cultura española. Junto con Concepción Arenal y Emilia Pardo Bazán, fue una gran defensora de los derechos de la  mujer. A pesar de que su figura ha estado ausente en el panorama literario, la biblioteca virtual Miguel de Cervantes la incluye en su catálogo con el fin de restituir una figura indispensable en el panorama cultural de la época. Entre sus trabajos podemos encontrar obras teatrales, cuentos, novelas, ensayos críticos y más de un centenar de artículos periodísticos.

De padre malagueño y madre escocesa, Isabel creció en el seno de una familia burguesa. Su primer contacto con el teatro fue en el año 1898, cuando actuó en el teatro Cervantes de Málaga en una función benéfica de Cruz Roja por los heridos españoles en la guerra de Cuba. Por otro lado, en sus viajes a Escocia conoció a Eunice Murray y Mrs. Despard, sufragistas y defensoras de los derechos de la mujer, quienes influyeron en su modo de pensar de una manera determinante.



Su interés por el teatro aumenta y decide, en contra de la opinión familiar, trasladarse a Madrid. Una vez allí, se unió a la compañía teatral Tubau-Palencia y realizó críticas teatrales en las páginas de El Sol desde 1918 hasta 1920. Por aquellos años, su casa se convirtió en un centro de reunión de artistas y escritores.

Comienza a desarrollar su faceta periodística al fundar la primera revista femenina: La dama y La Vida Ilustrada (1907-1911). Esto le abrió distintas puertas a otras publicaciones dentro y fuera de España. 

A nuestros alumnos de secundaria les proponemos que sean ellos ahora los periodistas. Para ello, deberán leer el artículo de Oyarzábal El calvario de unas maestras, recogido en la selección de Amparo Quiles. A partir de las ideas que extraigan de dicho artículo, tendrán que crear el suyo y deberán apoyar o rebatir lo que defiende la autora, que en este caso firma con el pseudónimo Beatriz Galindo.

dimecres, 1 d’abril del 2020

ANÁLISIS DE UN BLOG DE DLL (Natalia Asensio)

A casi todos los futuros docentes nos da la sensación de que esto de ser un buen profesor no es tarea fácil. Sobre todo si realmente queremos hacer bien nuestro trabajo. Pero siempre hay quien ya ha pasado por este sendero pedregoso que supone la preparación para desempeñar una buena labor docente. Y ya está en otro nivel, nivel pro o nivel dios, que diría la chavalada de hoy en día. Y un excelente ejemplo de buen profesor a quien seguir, que se preocupa de estar en la misma onda que sus alumnos y que reconoce la importancia de mantenerse actualizado, es Cristian Olivé, profesor de secundaria de lengua y literatura. Tanto en su cuenta de Twitter, como en Instragram o en su sección de la página de Educación 3.0, Olivé da cuenta del interés que siente por el aprendizaje de sus alumnos y, sobre todo, por ponerlos a ellos en el centro de todo el proceso. 

A este profesor, autor del libro Profes rebeldes y nominado a mejor docente de España en los Premios Educa Abanca, no le da miedo utilizar en el aula a los más conocidos youtubers para impartir sus clases de sintaxis. Y si lo hace es precisamente porque entiende la pregunta de tantos jóvenes de tan distintas generaciones: ¿para qué sirve la sintaxis? Pues bien, Olivé no duda en utilizar elementos del día a día de los alumnos para explicar unos conceptos que no suelen ser del agrado de casi nadie. 


¿Y cómo trabaja la ortografía? La escritura en las redes sociales es quizá la mejor manera de motivar a los jóvenes para que sientan interés por escribir de manera adecuada según el contexto. Para ello, Olivé transforma a los alumnos en pequeños profesores durante unos instantes. Tendrán que corregir una serie de comentarios extraídos de distintas RRSS. Pero lo mejor de todo llega cuando a los alumnos se les permite sacar el móvil en clase. ¡Qué locura! Una locura que les lleva a corregir sus conversaciones privadas y a darse cuenta de lo fácil que es malinterpretar un mensaje cuando no está bien escrito.  




La literatura no queda fuera del punto de mira de Olivé, quien no duda en utilizar las TIC para trabajar este bloque de la asignatura. En este caso le toca el turno a TikTok, una jovencísima aplicación y que para este joven profesor no tiene desperdicio. Lo que propone es un reto: convertir un cuento literario en un vídeo de TikTok. Para ello sugiere diversas lecturas de autores como Julio Cortázar, Ana Mª Matute, Oscar Wilde o Quim Monzó. ¡Espero que los alumnos también se animen con esta propuesta!





En cuanto a Instagram, ¿qué actividad académica se puede plantear desde esta app? No se me ocurre nada mejor que proponer a los alumnos que se conviertan en un personaje literario. Y a partir de ello, que reflexionen sobre la inmortalidad de esos personajes que encarnan ideas universales. ¿Qué adolescente no se sentiría atraído por una actividad planteada desde esta plataforma?


Dado el vasto trabajo de Olivé, es imposible que pueda recopilar en esta entrada todas sus propuestas educativas. Sin embargo, no me puedo dejar para otro día el análisis literario que sugiere a sus alumnos del álbum de Rosalía El mal querer. ¿Cómo? ¿Piensas que no se puede? Se puede y aquí está la prueba:


Después de todas las joyas que he descubierto en las distintas plataformas que Olivé utiliza, le seguiré stalkeando porque veo que, en la práctica, sí és possible un altre tipus de docència. 

dissabte, 14 de març del 2020

Autobiobibliografía de Marina (Natalia Asensio)

Mi nombre es Marina y tengo 15 años. Si echo la vista atrás me doy cuenta de que no he sido una gran lectora a lo largo de mi breve historia. Mis padres sí me leían mucho cuando era pequeña: Caperucita, Los tres cerditos, La dama y el vagabundo, La bella durmiente, etc. Pero cuando llegó el momento de empezar a leer por mi cuenta, no conseguía coger un libro sin que me saliera algún sarpullido. Sin embargo, en los últimos años he descubierto un género que me tiene totalmente atrapada: el manga.

Mi relación con este tipo de lectura empezó con Mi amigo Capricornio. Lo leímos el curso pasado en el club de lectura de mi instituto, en el que acabé por sugerencia de mi profesora. Y así fue como me convertí en una obsesa por todo lo japonés. Además, este manga me tocó en lo más profundo porque trata una situación de acoso escolar. Nunca he sido de las más populares de mi clase. Es más, en varias ocasiones he sentido en mis propias carnes ese acoso por parte de algunos compañeros. Por eso me atrapó tanto la historia de este manga. Pero no solo fue eso lo que me enganchó, sino el mundo fantástico que se recrea, el misterioso futuro que hay que evitar, la intriga, etc.

El verano pasado no pisé la playa porque estaba demasiado ocupada con los cuatro tomos de Sombras sobre Shimanami. La verdad es que esta saga me atrajo desde el primer momento por la naturalidad con la que trata la diversidad sexual y de género, tanto de jóvenes como de personas mayores. Y esto es raro porque todos sabemos que la sociedad nipona peca precisamente de no ser muy tolerante con una sexualidad distinta a la establecida por la norma. 

También durante el verano encontré tiempo para dedicarle al formato audiovisual. Mi profesora me recomendó antes de finalizar el curso que viera La princesa Mononoke. Yo creo que la pobre no tiene ni idea del alcance que tiene el Estudio Ghibli en este mundo friki en el que estoy inmersa y en el anime japonés. Vería la película, pensaría en mí y creyó que me gustaría. No se equivocó. Entre la saga anterior y algunas películas animadas de este estudio, me sumergí en un mundo de fantasía durante todo el verano del que solo me sacó la realidad de la vuelta al cole. Algunos de los títulos que recuerdo: El viaje de Chihiro, El castillo ambulante o Mi vecino Totoro.

Tengo una hermana de diez años. Esto significa que no siempre vemos en la tele lo que yo quiero, sino que nos tenemos que turnar. Hora de aventuras es quizá la serie más entretenida y divertida de todas las que vemos juntas. Y Merlí, ¿de verdad puede existir un profesor así? Me gustaría comprobarlo antes de que acabe mi etapa en el instituto.


Herramientas TIC (Natalia Asensio)

Me suena raro a mí esto del TIC. Lo confieso desde el principio para que no os asustéis conforme vayáis leyendo y os deis cuenta de que la herramienta más innovadora que utilizo puede que sea del pleistoceno.

El primer ordenador que entró en casa lo hizo allá por el año 1997. ¡Y con conexión a internet! ¡Qué cosa tan moderna y tan avanzada! "Voy a ver cómo funciona esto", me dije a mí misma. Se fundió el aparato y no estoy bromeando (solo exagerando). Pero sí que es cierto que desde ese momento, y durante muchos años, ordenador que caía en mis manos, ordenador que embrujaba (o que se colgaba, utilizando la jerga adecuada). Primer recurso que aprendí: Ctrl+Alt+Supr. Por suerte, conseguí deshacerme de esa maldición pero comenzó otra: la de ir siempre en el vagón de cola en cuanto a tecnologías. Y claro, eso no me ha permitido tener una gran habilidad a la hora de moverme por estos mundos virtuales.

Sin embargo, no voy a quitarme méritos, que más de una cosita la he aprendido por mi cuenta viendo muchísimos tutoriales en YouTube. Que Word parece fácil, sí. Pero cuando quieres añadir un índice para tu TFG y te das cuenta de que el botón de justificado no sirve para nada, piensas que debe de haber algún modo de hacerlo sin descuadrar toda la página. Efectivamente: ese método desconocido se llama insertar tabla de contenidos, así de fácil. 

Pasando por herramientas como Excell, la cual he utilizado muchísimo en mis distintos trabajos, o Acrobat Reader, llego a conocer uno de los recursos a los que más cariño tengo y que descubrí haciendo un curso del INEM: Prezi. Es cierto que a día de hoy no lo utilizo con tanta frecuencia, pero durante el tiempo que estuve haciendo aquel curso fue mi arma favorita. A día de hoy diría que me conformo con el tradicional PowerPoint, ya que te permite más libertad a la hora de insertar vídeos. Mi más reciente descubrimiento ha sido Movie Maker, herramienta que utilicé en este primer cuatrimestre para elaborar mi Autobiobibliografía, ¡con música y todo! Una maravilla de herramienta, aunque sudé tinta china hasta que conseguí montar el vídeo tal y como yo quería. 

Sin duda alguna, la aplicación más provechosa en estos tiempos de máster es Whatsapp. ¿Qué haría sin ella y sin mis compañeros? Gracias a esta aplicación me mantengo casi, casi al día de todo lo que se cuece y de las dudas que a todos nos asaltan. La sensación  de estar perdida en un mundo desconocido me acompaña desde el primer día, pero aquí sigo, intentando asimilar conceptos cada vez menos extraños y cada vez más útiles. ¿Y qué decir de Facebook? Lo descubrí hace ya unos cuantos años, más de 10. Sin embargo, no fue hasta que surgieron los grupos de la carrera cuando empecé a verle la utilidad. Gracias a estos grupos, igual que el que comparto con mis compañeros de máster, conseguí aprobar muchas asignaturas: compartíamos apuntes, penas, alegrías, dudas, respuestas, risas y llantos. El apoyo moral es, sin duda, fundamental. Aunque sea de un modo virtual.

En estos tiempos que corren toca ponerse las pilas en cuanto a tecnologías. Ya hemos visto la fragilidad del ser humano, cómo un bicho microscópico ha conseguido encerrarnos a todos en casa cantando en los balcones. Pero el mundo no se puede parar. Así que ahora toca animarse a seguir conociendo herramientas tecnológicas para seguir aprendiendo y ayudar a aprender. 

¡Mari, de verdá! O de cómo nos acabamos sin darnos cuenta

¿Seré la única de la generación X que está esperando a que caiga el meteorito? ¡No creo! Sinceramente, pienso que somos demasiados (bueno, u...